محمد اكبر بن محمد شاه ارزانى دهلوى

34

مجربات اكبرى ( فارسى )

بهرام « 1 » يعنى ؛ بيدمشك تشرب كند غلبه صفرا را تسكين نمايد و قوت معده دهد و كمر و پشت را محكم سازد و اگر بر بهق و برص مالند زائل شود و اگر قرنفل « 2 » يا دارچينى يا جوزبوا را در اين عرق تر نموده خشك كنند و به كار دارند ، قوت باه و هاضمه را زياده كند و جميع امراض بلغم و خون و فالج و تشنج و درد معده و لقوه را فايده دهد . از كتاب خواص حكيم صالح هروى مرقوم شده و ايضاً ؛ اگر بر دندان كه درد كند قدرى از اين بگذارند درد آن فى الفور ساكن شود ؛ ليكن احتياط بايد كه به دندان سالم نرسد كه باعث تفتت و براى جرب و خارش ماليدن با روغن آميخته يا بدون آن مفيد است . فايده آب از بينى كشيدن : بايد كه به وقت صبح بكشند ، اول آهسته آهسته استعمال نمايند و زياده از پانزده دام ، نكشند ، روزى كه باد و باران باشد ، موقوف كنند و نفع او آنست امراضى كه از يبوست و گرمى رو دهد نافع باشد و صاحب مزاج حار را نشايد كه بر امتلاء « 3 » كشد بلكه ناشتا كشيدن مناسب است از جهت مقاومت كردن سردى آب با گرمى معده و بلغمى را حكم نزله دارد و در ايام سرد كشيدن نيك نبود اگر ضرورت شود آب فاتر كشند ، تاريكى چشم كه از صفرا و يبوست بود ، دفع كند و صاحب زكام حار را نافع بود و از بعضى مردم كه استعمال كرده‌اند مسموع شده كه اشتهاى طعام آورد و نفخ معده را مفيد بود .

--> ( 1 ) - بهرام : بهرامج : بيدمشك . ( 2 ) - قرنفل : ميخك . ( 3 ) - امتلاء : پرى معده و روده از فضولات